Bir Akşam Defterime Yazdığım Soru: 10. Sınıf Felsefe Görüş ve Argüman Nedir?
İlginizi Çekebilecek İçerik: √2 nedir ?
“10. sınıf felsefe görüş ve argüman nedir” hakkında araştırma yapanlar için hazırlanan bu içerikte önemli noktalara değineceğiz.
Kayseri’de yaşadığım eski apartmanın küçük balkonunda oturduğum bir akşamı hiç unutmuyorum. Hava serindi, Erciyes’in üzerinden yavaş yavaş kaybolan güneşi izliyordum. Yanımda her zamanki gibi defterim vardı. Çocukluğumdan beri düşüncelerimi, korkularımı, sevinçlerimi ve bazen de kimseye anlatamadığım sorularımı yazardım.
O gün defterimin boş sayfasına sadece bir cümle yazmıştım:
“Bir insan, düşündüğü şeyin doğru olduğuna nasıl karar verir?”
Bu soru aslında birkaç saat önce yaşadığım küçük bir olaydan kalmıştı içimde.
Üniversitede çalışan genç biri olarak zaman zaman öğrencilerle sohbet etme fırsatım oluyordu. Bir gün lise çağındaki bir öğrencinin felsefe dersiyle ilgili yaşadığı bir sıkıntıya denk geldim. Elindeki kitaba bakıyor, yüzünde hafif bir şaşkınlık ifadesiyle “Felsefede herkes farklı bir şey söylüyor, peki hangisi doğru?” diye soruyordu.
Bu soruyu duyduğumda içimde garip bir heyecan oluştu. Çünkü yıllar önce ben de aynı noktada durmuştum. Felsefenin sadece eski insanların söylediği zor cümlelerden oluştuğunu düşünüyordum. Oysa zamanla fark ettim ki felsefe, aslında insanın kendi hayatına sorduğu en samimi soruların peşinden gitmesiydi.
O akşam defterime uzun uzun yazdım. Çünkü “10. sınıf felsefe görüş ve argüman nedir?” sorusu bana sadece bir ders konusu gibi gelmiyordu. Bu kavramlar, aslında hepimizin günlük hayatında farkında olmadan kullandığı düşünme araçlarıydı.
Bir Tartışmanın İçinde Kaybolduğum Gün
Birkaç gün sonra arkadaşlarımla küçük bir sohbetimiz oldu. Konumuz basitti: “İnsan hayatında başarılı olmak için en önemli şey nedir?”
Masadaki herkes farklı bir şey söylüyordu.
Bir arkadaşım çok çalışmanın en önemli şey olduğunu savundu. Ona göre emek veren herkes mutlaka karşılığını alırdı. Başka bir arkadaşım ise şansın büyük bir rol oynadığını düşünüyordu. Ona göre bazen ne kadar çabalarsak çabalayalım bazı fırsatlar bize bağlı değildi.
Ben ise o an kararsız kaldım.
İçimde hem ikisini de destekleyen hem de ikisine de itiraz eden düşünceler vardı. Eskiden olsa bu durum beni rahatsız ederdi. “Bir konuda kesin bir cevabım yoksa demek ki yeterince bilmiyorum” diye düşünürdüm.
Ama felsefeyle ilgilendikçe şunu fark ettim: Düşünmek, hemen cevap bulmak değildir. Bazen iyi bir soru sormak, hızlı bir cevaptan çok daha değerlidir.
İşte tam burada “görüş” kavramı ortaya çıkıyordu.
Felsefede Görüş Nedir?
Görüş, bir konu hakkında kişinin sahip olduğu düşünce, fikir veya bakış açısıdır. Bir insanın dünyayı, olayları ve kavramları kendi deneyimleriyle değerlendirmesi sonucunda ortaya çıkar.
Hepimizin farklı görüşlere sahip olması oldukça doğaldır. Çünkü insanlar aynı olaya baksalar bile aynı şeyi görmeyebilir.
Örneğin yağmurlu bir günü düşünelim.
Bir çiftçi için yağmur, bereket ve umut anlamına gelebilir. Uzun zamandır yağmur bekleyen biri için yüz güldüren bir haber olabilir. Ancak dışarıda önemli bir işi olan biri için yağmur zorlayıcı olabilir.
Yağmur aynıdır, fakat ona bakan insanların görüşleri farklıdır.
Felsefede de durum benzerdir. İnsanlar mutluluk, adalet, özgürlük, ahlak veya bilgi gibi konularda farklı görüşler ortaya koyabilir.
Bir düşüncenin görüş olması için kişinin o konu hakkında belirli bir fikre sahip olması gerekir. Ancak felsefi düşüncede sadece “Ben böyle düşünüyorum” demek yeterli değildir. İşte burada ikinci önemli kavram devreye girer: argüman.
Bir Düşünceyi Güçlendiren Şey: Argüman
Defterime yazdığım en önemli cümlelerden biri şuydu:
“Bir görüş, nedenleriyle birlikte anlatıldığında daha güçlü hâle gelir.”
Çünkü bir insanın sadece bir fikre sahip olması, o fikrin doğru olduğunu göstermez.
Örneğin biri “Kitap okumak önemlidir” dediğinde bu bir görüştür.
Ancak “Kitap okumak önemlidir çünkü insanın farklı düşünce biçimlerini anlamasını sağlar, kelime bilgisini geliştirir ve olaylara daha geniş açıdan bakmasına yardımcı olur” dediğinde ortaya bir argüman çıkar.
Argüman, bir görüşü desteklemek için kullanılan gerekçeli açıklamalardır.
Başka bir ifadeyle argüman, düşüncenin dayanağıdır.
Bir evin sağlam olması için nasıl güçlü bir temele ihtiyacı varsa, bir düşüncenin de güçlü olabilmesi için sağlam nedenlere ihtiyacı vardır.
O Akşam Anladığım Büyük Fark
Arkadaşlarımla yaptığımız tartışmanın sonunda eve dönerken biraz düşünceliydim. Aslında herkes aynı konu hakkında konuşmuştu ama herkes kendi görüşünü farklı nedenlerle savunmuştu.
O an fark ettim ki günlük hayatta yaptığımız birçok konuşma aslında küçük felsefi tartışmalara benziyordu.
“Bu film güzel.”
Bu bir görüştür.
“Bu film güzel çünkü karakterlerin yaşadığı değişimler gerçek hayattaki insan ilişkilerine benziyor.”
Bu ise görüşü destekleyen bir argümandır.
“Bu yemek çok lezzetli.”
Bu bir görüştür.
“Bu yemek lezzetli çünkü kullanılan malzemeler birbirini tamamlıyor ve pişirme yöntemi tadını güçlendiriyor.”
Bu bir argümandır.
Hayatımız boyunca sürekli düşünceler üretiriz. Ancak felsefe bize bu düşünceleri daha dikkatli incelemeyi öğretir.
Bir Öğrencinin Sorusuyla Değişen Bakış Açım
Bir süre sonra yine aynı öğrenciyle sohbet ettim. Ona daha önce sorduğu soruyu hatırlattım:
“Felsefede herkes farklı şey söylüyorsa hangisi doğru?”
Bu kez cevabı birlikte aradık.
Ona, felsefenin amacının her zaman tek bir cevap bulmak olmadığını anlattım. Bazen önemli olan, düşüncelerin hangi temellere dayandığını anlamaktır.
Bir görüş güçlü olabilir, zayıf olabilir veya eleştirilebilir. Önemli olan düşünceyi sorgulayabilmektir.
Öğrencinin gözlerindeki merakı gördüğümde çok mutlu oldum. Çünkü felsefenin en güzel taraflarından biri, insana düşünme cesareti vermesidir.
Ben de geçmişte birçok kez kendi düşüncelerimle yüzleşmek zorunda kalmıştım. Bazı fikirlerimin yanlış olduğunu kabul etmek kolay değildi. Bazen savunduğum bir düşüncenin yeterince sağlam olmadığını fark ettiğimde hayal kırıklığı yaşamıştım.
Ama zamanla anladım ki düşüncelerimizi değiştirebilmek bir zayıflık değil, gelişmenin işaretidir.
Görüş ve Argüman Arasındaki Farkı Anlamak
Görüş Kişisel Bir Bakıştır
Görüş, kişinin bir konu hakkındaki düşüncesidir. Bu düşünce kişinin yaşamından, eğitiminden, deneyimlerinden ve değerlerinden etkilenebilir.
Örneğin:
“İnsan her zaman özgür olmalıdır.”
Bu bir görüştür.
Çünkü bir kişinin özgürlük hakkındaki düşüncesini ifade eder.
Argüman İse Düşünceyi Açıklayan Dayanaktır
Aynı düşünceyi şu şekilde geliştirebiliriz:
“İnsan her zaman özgür olmalıdır çünkü kendi kararlarını verebilen bireyler daha sorumlu davranmayı öğrenir ve kendi hayatlarını yönlendirebilir.”
Burada görüşün neden savunulduğunu görüyoruz.
İşte felsefi düşünmenin önemli noktalarından biri budur. Bir fikri sadece söylemek değil, onu açıklayabilmek ve gerekçelendirebilmektir.
Felsefenin Bana Öğrettiği En Büyük Ders
Bazen geceleri hâlâ balkonuma çıkıp eski defterlerime bakarım. Yıllar önce yazdığım bazı düşünceleri okuyunca gülümserim. Çünkü zaman içinde birçok fikrim değişti.
Eskiden değişmekten korkardım. Bir düşüncemi değiştirdiğimde kendimi başarısız hissederdim.
Şimdi ise farklı düşünüyorum.
İnsan, düşündükçe gelişir. Sorduğu sorular değiştikçe büyür. Yeni bilgiler öğrendikçe dünyaya başka gözlerle bakabilir.
Felsefenin bana öğrettiği en güzel şeylerden biri, kesin cevaplardan önce doğru soruların değerli olduğudur.
10. Sınıf Felsefe Dersinde Öğrenilen Bu Kavramlar Neden Önemlidir?
10. sınıf felsefe görüş ve argüman konusu ilk bakışta sadece bir ders başlığı gibi görünebilir. Ancak aslında günlük hayatımızın tam içindedir.
Bir haber okurken, arkadaşımızla konuşurken, bir karar verirken veya bir konuda fikir belirtirken görüşlerimizi kullanırız.
Ancak önemli olan, düşüncelerimizi bilinçli şekilde ifade edebilmektir.
Bir insanın güçlü düşüncelere sahip olması kadar, kendi düşüncesini sorgulayabilmesi de önemlidir.
Çünkü sorgulanmayan düşünceler zamanla alışkanlığa dönüşebilir. Oysa felsefi bakış açısı, insana durup düşünme fırsatı verir.
“10. sınıf felsefe görüş ve argüman nedir” konusunda merak ettiklerinizi bu yazımızda ele almaya çalıştık. Akdeniztto okurları için daha fazlası yolda!
Defterimde Kalan Son Cümle
O akşam yazdığım sayfanın sonunda şu cümle vardı:
“Düşünmek, sadece aklı kullanmak değil; kendini tanımaya çalışmaktır.”
Bugün hâlâ bu cümleye inanıyorum.
Görüşlerimiz bizi anlatır. Argümanlarımız ise düşüncelerimizin ne kadar sağlam olduğunu gösterir.
Felsefe bize yalnızca geçmişte yaşamış insanların fikirlerini öğretmez. Asıl amacı, kendi düşüncelerimizi daha bilinçli kurmayı sağlamaktır.
Belki de insanın kendine sorabileceği en değerli soru şudur:
“Ben neden böyle düşünüyorum?”
Bu soruyu gerçekten sormaya başladığımız anda felsefe hayatımıza girmeye başlar.